Dieta

Transport tłuszczu i cholesterolu zależny od genów, a ryzyko otyłości

Apolipoproteiny są podstawowymi składnikami odpowiedzialnymi za transport tłuszczu i cholesterolu. Kluczowymi czynnikami genetycznymi w regulacji poziomu triglicerydów w surowicy są geny APOA5 i APOA2, dlatego ich polimorfizmy mogą przyczynić się do zwiększenia ryzyka chorób układu krążenia.

W badaniu obejmującym 1073 mężczyzn i 1207 kobiet z polimorfizmem rs662799 w genie APOA5 oceniano związek pomiędzy SNP a modulującym wpływem diety wysokotłuszczowej na wskaźnik masy ciała i ryzyko otyłości. Osoby posiadające allel G odznaczały się niższą masą ciała oraz niższym wskaźnikiem BMI podczas stosowania diety wysokotłuszczowej w porównaniu do osób z genotypem AA.

W przypadku genu APO A2 w rs5082 obecność dwóch alleli C może mieć wpływ na większą predyspozycję do wystąpienia otyłości. W badaniach naukowych zauważono zwiększoną podatność na zaburzenia lipidowe pod wpływem spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych. U osób z wynikiem CC zauważono też zwiększony apetyt na tłuszcz i wzrost ryzyka otyłości przy zwiększonym spożyciu tłuszczów zwierzęcych w diecie (p=0,023).

W jednym z badań wykazano wyższe wskaźniki otyłości w grupie osób z genotypem CC w stosunku do osób z genotypem CT lub TT:

  • masa ciała: 86,1 vs 82,2 (p=0,012),
  • BMI:29,2kg/m2 vs 28,0kg/m2 (p=0,016),
  • obwód talii:0,99 vs 0,95cm (p=0,009),
  • współczynnik talia/biodra (WHR):1,09 vs 1,07(p=0,010).

Ponadto w badaniach dostrzeżono:

  • Niższe stężenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów oraz stosunek cholesterolu całkowitego do HDL w porównaniu do osób z genotypem CT i TT (p=0,009; p=0,02; p=0,02), przy jednoczesnym znacznym wzroście stężenia frakcji cholesterolu LDL oraz zaburzonym stosunku LDL/HDL (p=0,05 i p=0,01) pod wpływem spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych.
  • Niższą konsumpcję węglowodanów (44,9%) w stosunku do osób z genotypami CT lub TT (46,8%) (p=0,012); większy pobór energii z tłuszczu niż u osób o genotypach CT i TT (odpowiednio 38,6% vs 37,2 %) (p=0,023).
  • Możliwość zwiększonego ryzyka wystąpienia zaburzeń lipidowych wskutek podwyższonego stężenia cholesterolu LDL (p=0,05) oraz zaburzonego stosunku LDL/HDL (p<0,01).

Dieta dla tych osób może mieć szczególne znaczenie i należałoby zatem uwzględniać u osob z takim genotypem preferencje smakowe przy jednoczesnym kontrolowaniu kaloryczności.

W badaniu obejmującym 514 mężczyzn i 564 kobiet oceniano wpływ polimorfizmu rs5082 na wystąpienie otyłości. Wyniki, jakie uzyskano, jednoznacznie pokazują, że osoby będące homozygotami CC odznaczały się większym obwodem bioder i talii oraz wyższym BMI w stosunku do osób z genotypami CT i TT. Dodatkowo zauważono, iż osoby będące nosicielami dwóch alleli C charakteryzowało większe spożycie energii dostarczanej z pożywieniem o około 200 kcal/na dobę w porównaniu do osób posiadających allel T. Kiedy bliżej przyjrzano się nawykom żywieniowym w grupie badanej, okazało się że osoby z genotypem CC odznaczały się mniejszą konsumpcją węglowodanów (44,9%) w stosunku do osób z genotypami CT lub TT (46,8%) (p=0,012). Natomiast pobór energii z tłuszczu był istotnie statystycznie wyższy niż u osób o genotypach CT i TT (odpowiednio 38,6% vs 37,2 %) (p=0,023); było to spowodowane większym apetytem na tłuszcz. Są to bardzo cenne informacje, które pozwolą prawidłowo skomponować dietę pod kątem makroskładników w celu efektywnej redukcji masy ciała.

W kolejnym badaniu nad genem APO-A2 oceniano wpływ polimorfizmu rs5082 na profil lipidowy pacjentów z cukrzycą, biorąc pod uwagę spożycie w ich diecie nasyconych kwasów tłuszczowych (SFA). W badaniu wzięło udział 697 pacjentów z cukrzycą typu 2, których poproszono o wypełnienie kwestionariusza oceniającego spożycie kwasów tłuszczowych. Osoby o genotypie CC miały istotnie statystycznie niższe stężenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów oraz stosunek cholesterolu całkowitego do HDL w porównaniu do osób z genotypem CT i TT (p=0,009; p=0,02; p=0,02). Jednak po spożyciu nasyconych kwasów tłuszczowych przez osoby będące nosicielami dwóch alleli C zaobserwowano znaczny wzrost stężenia frakcji cholesterolu LDL oraz zaburzony stosunek LDL/HDL (p=0,05 i p=0,01), co jednoznacznie wskazuje na podatność tych osób na zaburzenia lipidowe pod wpływem spożycia SFA.

Tagged , , , , , , ,

About Kinga Sokołowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *